Recenzja Zodziejki ksiek


mier o yciu

Hannah Arendt wskazywaa, e zo faszyzmu byo moliwe dziki uczciwym obywatelom, sumiennym urzdnikom, posusznym oficerom. e prawdziwe zo polegao na biurokratyzacji i odhumanizowaniu Zagady. Dlaczego wic kiedy chcemy pisa o zu, za punkt odniesienia obieramy kogo po ludzku dobrego? Dlaczego do mwienia o Zagadzie konieczny jest nam zawsze jaki Oskar Schindler? Czy to jedyny sposb, by zo oswoi?
Najwyraniej tak. Autor Zodziejki ksiek, Markus Zusak, urodzi si w roku 1975, wic od czasw II wojny wiatowej dziel go co najmniej dwa pokolenia. Mieszka w Australii, ale jego rodzina ma niemieckie i austriackie korzenie. Dla niego powie ta jest wic take rozliczaniem si z wasn histori rodzinn, jest literackim zadaniem, w ktrym trzeba byo odda sprawiedliwie wszystkie podrcznikowo istotne punkty Zagady. Mamy wic obz koncentracyjny, do ktrego trafiaj komunici i ydzi, mamy Noc Krysztaow i niszczenie sklepw, mamy wreszcie  by byo naprawd sprawiedliwie  alianckie bombardowania rwnajce niemieckie miasteczka z ziemi.
Narratorem Zodziejki ksiek jest mier  posta, ktra zwykle lepiej wypada w grotesce bd parodii  ni w ksikach tak powanych. Literacko jednak ten zabieg si broni. Historii maej dziewczynki, ktra po kolei traci wszystkich, ktrych kocha, pomaga wzicie w nawias, klarowne okrelenie gatunku. To nie s wspomnienia, opowie nie roci sobie pretensji do bycia historyczn prawd.
Nie dowiemy si z tej powieci niczego nowego o Zagadzie, ale nie sposb odmwi autorowi literackiej sprawnoci i warsztatu. Nie jest atwo osadzi w roli narratora mier, nie zamieniajc caej rzeczy w grotesk.

				Jarosaw Lipszyc, poeta, felietonista ycia Warszawy
